Πυελικός πόνος

Το χρόνιο πυελικό άλγος αποτελεί μια σύνθετη και συχνά εξουθενωτική κατάσταση που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής, τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών. Ορίζεται ως πόνος που εντοπίζεται στην περιοχή της πυέλου και διαρκεί περισσότερο από έξι μήνες, χωρίς να συνδέεται απαραίτητα με κάποια εμφανή παθολογία. Η αντιμετώπισή του απαιτεί πολυπαραγοντική προσέγγιση, στην οποία η φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους διαδραματίζει κομβικό ρόλο.

Ποια είναι η λειτουργία του πυελικού εδάφους;

Το πυελικό έδαφος αποτελείται από μια ομάδα μυών, συνδέσμων και περιτονιών που σχηματίζουν την βάση της πυέλου. Στηρίζει τα πυελικά όργανα (ουροδόχο κύστη, μήτρα, έντερο), συμβάλλει στην εγκράτεια ούρων και κοπράνων, στη σεξουαλική λειτουργία, καθώς και στη σταθερότητα του κορμού. Όταν ,ωστόσο, οι μύς αυτοί παρουσιάζουν υπερτονία (αυξημένος μυϊκό τόνος) ή υποτονία (χαμηλός μυϊκός τόνος), μπορεί να προκύψουν συμπτώματα, όπως πόνος, δυσπαρευνία, δυσουρία, δυσκοιλιότητα ή ακόμα και αίσθημα πίεσης.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης του χρόνιου πυελικού άλγους;

Το χρόνιο πυελικό άλγος μπορεί να έχει μυοσκελετική, νευρολογική ή ψυχογενή αιτιολογία.

Στις γυναίκες, συνδέεται συχνά με καταστάσεις, όπως ενδομητρίωση, συμφύσεις, τραύμα από τοκετό ή δυσλειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους. Στους άνδρες, εμφανίζεται συχνά ως χρόνιο σύνδρομο προστατίτιδας / χρόνιο πυελικό άλγος, το οποίο σχετίζεται με υπερτονία των πυελικών μυών και ερεθισμό των νεύρων της περιοχής.

Και στα δύο φύλα, ο πόνος μπορεί να είναι καυστικός και βαθύς, με εξάρσεις κατά την ούρηση, την αφόδευση ή τη σεξουαλική επαφή.

Ποιος είναι ο  ρόλος της φυσικοθεραπείας του πυελικού εδάφους;

Η φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους στοχεύει στην αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας των μυών και στην ανακούφιση του πόνου, μέσω εξειδικευμένων τεχνικών. Ο  εξειδικευμένος φυσικοθεραπευτής, έπειτα από μια λεπτομερειακή λήψη του ιατρικού ιστορικού και μια εκτενή αξιολόγηση της μυϊκής δύναμης, της ευαισθησίας και της κινητικότητας των ιστών, εφαρμόζει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα που περιλαμβάνει:

1. Ειδικές τεχνικές: χειρισμοί (manual therapy) για την απελευθέρωση μυϊκών σπασμών και σημείων πυροδότησης πόνου (trigger points).
2. Επανεκπαίδευση αναπνοής και στάσης: βελτίωση του συντονισμού μεταξύ διαφράγματος και πυελικού εδάφους.
3. Βιοανάδραση (biofeedback): χρήση αισθητήρων, με σκοπο την οπτικοποίηση της μυϊκής δραστηριότητας, βοηθούν τον ασθενή να μάθει να χαλαρώνει ή να ενεργοποιεί σωστά τους μύες.
4. Ηλεκτρική διέγερση και εξωσωματική μαγνητική διέγερση: με σκοπό την μείωση του πόνου και ρύθμιση του μυϊκού τόνου.
5. Ειδικές διατάσεις: με στόχο την αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ των μυών της πυέλου και του κορμού.
6. Επανεκπαίδευση και αυτοδιαχείριση: ορθή καθοδήγηση με στόχο την αποφυγή επιβαρυντικών συνηθειών, εκμάθηση σωστής στάσης σώματος και επίδειξη τεχνικών χαλάρωσης.

Επιστημονικά δεδομένα και αποτελεσματικότητα.

Πάρα πολλές μελέτες τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα της φυσικοθεραπείας του πυελικού εδάφους.

Έρευνες έχουν δείξει, ότι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε φυσικοθεραπευτικά προγράμματα παρουσίασαν σημαντική μείωση του πόνου, βελτίωση της ποιότητας ζωής, και αποκατάσταση της σεξουαλικής λειτουργίας.

Σε άνδρες με χρόνιο πυελικό άλγος, η φυσικοθεραπεία  του πυελικού εδάφους οδήγησε σε μείωση της συχνότητας εξάρσεων και στη βελτίωση της ουροδυναμικής λειτουργίας, ενώ στις γυναίκες συνέβαλε στην αντιμετώπιση της δυσπαρευνίας και της πυελικής δυσφορίας μετά τον τοκετό ή σε περιπτώσεις ενδομητρίωσης.

Ψυχοσωματική διάσταση του χρόνιου πυελικού άλγους.

Το χρόνιο πυελικό άλγος έχει έντονη ψυχολογική διάσταση. Το άγχος και οι παλαιότερες τραυματικές εμπειρίες μπορούν να επιδεινώσουν τον μυϊκό σπασμό και να διατηρήσουν έναν φαύλο κύκλο πόνου. Η φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους, μέσω τεχνικών χαλάρωσης και ενσυνειδητότητας, συμβάλλει στην αποσύνδεση του πόνου από το στρες, ενισχύοντας την ψυχοσωματική ισορροπία του ασθενούς.

Ολιστική προσέγγιση και διεπιστημονική συνεργασία.

Η επιτυχής αντιμετώπιση του χρόνιου πυελικού άλγους απαιτεί διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φυσικοθεραπευτών, ιατρών (ουρολόγων, γυναικολόγων, γαστρεντερολόγων, πρωκτολόγων), ψυχολόγων και διατροφολόγων. Η συνδυαστική προσέγγιση επιτρέπει την ταυτόχρονη αντιμετώπιση των σωματικών και ψυχολογικών παραγόντων, οδηγώντας σε καλύτερα και πιο σταθερά αποτελέσματα.

Συμπερασματικά,

Η φυσικοθεραπεία του πυελικού εδάφους αποτελεί μια αποτελεσματική, ασφαλή και επιστημονικά τεκμηριωμένη θεραπευτική επιλογή για άνδρες και γυναίκες που πάσχουν από χρόνιο πυελικό άλγος. Μέσω της αποκατάστασης της μυϊκής ισορροπίας, της μείωσης του πόνου και της βελτίωσης της λειτουργικότητας, συμβάλλει καθοριστικά στην επανάκτηση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Η Φυσικοθεραπεία Πυελικού εδάφους μπορεί να πραγματοποιηθεί ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενή είτε κατ΄οίκον είτε στην Κλινική Pelvic Floor Center. Στο πρότυπο τμήμα φυσικοθεραπείας εφαρμόζονται όλες οι σύγχρονες φυσικοθεραπευτικές τεχνικές όπως, η ηλεκτροθεραπεία, η βιοανάδραση (biofeedback), η εξωσωματική μαγνητική διέγερση, ο υπέρηχος πραγματικού χρόνου, τα κρουστικά κύματα και οι ασκήσεις Kegel. Η Κλινική Pelvic Floor Center βρίσκεται στην Αθήνα και είναι εύκολα προσβάσιμη με όλα τα μέσα.